บ้านหนังสือชุมชน

 

“บ้านหนังสือชุมชน” เป็นแหล่งเรียนรู้ที่ใช้ส่งเสริมการอ่าน ซึ่งเป็นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลบ้านดง ได้แบ่งพื้นที่ให้ใช้เป็นห้องสมุดประชาชนของชุมชน มีจิตอาสาให้บริการดูแลเอาใจใส่ และเป็นสถานที่ศูนย์กลางของชุมชนมีคนมาพบปะพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกันเพื่อกระตุ้น ส่งเสริมนิสัยรักการอ่านสร้างโอกาสให้ประชาชนได้เข้าถึงแหล่งเรียนรู้ อ่านเพิ่มเติม

กศน.ตำบลบ้านดง

 

กศน.ตำบลบ้านดง เดิมชื่อว่า “ศูนย์การเรียนชุมชนตำบลบ้านดง” ต่อมาได้เปลี่ยนสถานะเป็น กศน.ประจำตำบล สถานที่ตั้งเดิมเป็นร้านค้าชุมชน ต่อมาปี 2542 ได้มีการพัฒนาโดยการเปิดกลุ่มวิชาชีพช่างไม้และช่างปูนในการก่อสร้างอาคารเรียน และได้รับความร่วมมือจากนักศึกษา กศน.ตำบลบ้านดงในการก่อสร้างอาคาร ทั้งแรงงาน และทรัพย์สิน ในรูปแบบการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน เพื่อเป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันของคนในชุมชนในการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย และ กศน.ตำบลบ้านดง ได้ย้ายเข้าไปใช้อาคารของเกษตรตำบลบ้านดงซึ่งตั้งอยู่ในองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านดง อ่านเพิ่มเติม

เลี้ยงบ้าน เลี้ยงปู่

 

ประเภทวัฒนธรรมประเพณี  ด้านค่านิยม ประเพณี ความเชื่อ ตำบลบ้านดง มีขนมธรรมเนียมประเพณีที่สืบทอดและถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่โบราณ คือ ประเพณีเลี้ยงบ้าน เลี้ยงปู่ เป็นเรื่องความเชื่อของชาวบ้านที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ในอดีต เชื่อในสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เทพยดา ผีบรรพบุรุษของชุมชน (บ้าน) เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ให้ความคุ้มครองดูแลรักษาบ้านให้ปลอดภัย ร่มเย็น หากไม่เลี้ยงบ้านจะเกิดภัยพิบัติ ซึ่งเป็นพิธีกรรมที่เปรียบเหมือนเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของคนในหมู่บ้านชุมชน อ่านเพิ่มเติม

ทำบุญประสาทผึ้ง

 

ประเพณีทำบุญประสาทผึ้ง จะทำขึ้นในเดือนเมษายนของทุกปี หรือหลังวันสงกรานต์มีกำหนดวันที่ 17-18 เมษายนเป็นประจำทุกปี โดยประสาทผึ้งนั้นทำมาจากไผ่สานเป็นประสาท ชาวบ้านเรียกว่าต้นประสาทผึ้งและตกแต่งด้วยดอกไม้ที่ได้มาจากขี้ผึ้งที่หลอมด้วยความร้อนจนขี้ผึ้งละลาย เสร็จแล้วจึงเอาพิมพ์ดอกผึ้งซึ่งทำมาจากมะละกอไปชุบและแช่ในน้ำเย็นแล้วนำไปประดับที่ประสาทผึ้งโดยชาวบ้านจะช่วยกันทำตั้งแต่เช้าและให้แล้วเสร็จในตอนเย็น หลังจากที่ได้ทำประสาทผึ้งเสร็จเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการแห่ประสาทผึ้งที่วัด โดยเชิญชวนกันสร้างบุญประสาทผึ้งด้วยข้าวสาร อาหารแห้ง เครื่องใช้สำหรับนำไปถวายให้พระสงฆ์ที่วัดของหมู่บ้าน ด้วยการตีกลองร้องเพลง เต้นรำสนุกสนาน พบปะพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน สร้างความสามัคคี ความรักใคร่ปรองดอง พอถึงวัดก็จะแห่รอบวัด 3 รอบ หลังจากนั้นก็ทำพิธีถวายปราสาทผึ้งให้กับพระสงฆ์ในวัด อ่านเพิ่มเติม

บึงนาหล่ม

 

เป็นเรื่องเล่าต่อกันมาจากบรรพบุรุษว่าเมื่อก่อนเป็นหมู่บ้านขนาดเล็กที่ล้อมรอบด้วยภูเขาที่มีความอุดมสมบูรณ์  อยู่มาวันหนึ่งได้มีฝนตกหนักแล้วเก้งเผือกวิ่งมาในหมู่บ้านชาวบ้านพากันฆ่าเก้งเผือกตัวนั้นแล้วกินกันทั้งหมู่บ้าน  แล้วเกิดเหตุการณ์ดินยุบตัวหมู่บ้านจมลงไปในดินกลายเป็นบึง ทำให้ชาวบ้านมีความเชื้อว่าหมู่บ้านไหนกินเก้งเผือกจะเกิดอาเพศ จนกลายเป็นบึงนาหล่มมาจนถึงปัจจุบัน ดินก้นบึงจะมีสีดำลักษณะคล้ายดินร่วนที่มีเนื้อดินค่อนข้างละเอียดนุ่มมือในสภาพดินแห้งจะจับกันเป็นก้อนแข็งพอประมาณ  ในสภาพดินชื้นจะยืดหยุ่นได้บ้าง เมื่อสัมผัสหรือคลึงดินจะรู้สึกนุ่มมือแต่อาจจะรู้สึกสากมืออยู่บ้างเล็กน้อย เมื่อกำดินให้แน่นในฝ่ามือแล้วคลายมือออก ดินจะจับกันเป็นก้อนไม่แตกออกจากกันและเมื่อดินแห้งสนิทจะสามรถติดไฟได้ โดยมีพื้นที่ทั้งหมด จำนวน 319 ไร่ อ่านเพิ่มเติม

ห่มผ้าพระธาตุดินแทน วัดโคกใหญ่

 

งานประเพณีห่มผ้าพระธาตุดินแทน วัดโคกใหญ่

สมัยก่อนการอพยพถิ่นฐาน ก็มักจะมีการนำเอา ศิลปะ และวัฒนธรรม ติดมาด้วยเหมือนกับพระธาตุดินแทนแห่งนี้ ที่มีเรื่องเล่าว่า มีพี่น้อง 4 คน ที่อพยพมาจากบ้านแสงภา อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย ได้เข้ามาตั้งถิ่นฐานหาที่ทำกิน และตั้งเป็นหมู่บ้านขึ้น ครั้งเมื่อถึงเวลาประเพณีฉลองพระธาตุที่แสงภาก็คิดที่จะกลับไปงานฉลองพระธาตุ แต่เนื่องด้วยในขณะนั้น ถนนหนทาง ยานพาหนะ ก็ไม่มี จึงได้มีความคิดนำดินพระธาตุ มาไว้ที่หมู่บ้าน และได้ทำการสร้างวัดขึ้น พระธาตุดินแทน ที่วัดโคกใหญ่ นี้ ตั้งขึ้นตั้งแต่สมัย หลวงพ่อกุน 1 ใน 4 คนก่อตั้งหมู่บ้าน ท่านได้สละที่ดินส่วนตัวเพื่อสร้าง โรงเรียน อนามัย และวัด อ่านเพิ่มเติม

แก่งบัวคำ

 

มีเรือสำเภาลำหนึ่งล่องมาตามแม่น้ำน่าน โดยมีจุดหมายปลายทางคือจังหวัดนครพนม เพื่อสักการะพระบรมธาตุ ภายในเรือสำเภานั้นมีสองพ่อลูก บ่าวไพร่หญิงชายและลูกเรือหลายคน ลูกสาวมีความปรารถนาเป็นอย่างยิ่งที่จะนำดอกบัวเงิน ดอกบัวทองคำไปสักการะพระธาตุพนม จากเมืองน่านล่องมาเรื่อยๆ จนเข้าเขตจังหวัดพิษณุโลก บริเวณบ้านมะขามสูง ปากแม่น้ำแควน้อยทั้งสองพ่อลูกมีความคิดว่าแม่น้ำแควน้อยน่าจะลัดไปนครพนมได้เพราะเห็นแม่น้ำหันไปทางอีสานระหว่างล่องเรือเกิดพายุรุนแรงเรือสำเภอล่ม สองพ่อลูกเสียชีวิตดอกบัวเงิน และดอกบัวทองคำจมอยู่ใต้น้ำ ภายหลังจึงเรียกชื่อตามสภาพพื้นที่ที่เป็นแก่งกลางแม่น้ำว่า บ้านแก่งบัวคำ อ่านเพิ่มเติม

กศน.ตำบลสวนเมี่ยง

 

ชุมชนตำบลสวนเมี่ยง พื้นเพดั้งเดิมเป็นคนอพยพมาจากบ้านนากาวหรือบ้านอื่น ๆ ในฝั่งประเทศลาว โดยเข้ามาทางด่านซ้าย จังหวัดเลย แล้วก็กระจายตัวกันไปในแถบพื้นที่ของอำเภอชาติตระการ จังหวัดพิษณุโลก เมื่อประมาณ 100 ปี หรือสามชั่วอายุคนที่ผ่านมา  อ่านเพิ่มเติม

อยู่ศิลป์ดินไม้งาม

 

“อยู่ศิลป์ดินไม้งาม” เกิดขึ้นมาจากแนวคิดของนายวัชระ มีศิลป์ ผู้ใหญ่บ้านแก่งบัวคำ หมู่ 7 ตำบลสวนเมี่ยง อ.ชาติตระการ ซึ่งทำขึ้นมาเพื่อใช้เป็นปุ๋ยบำรุงต้นไม้ และใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ เมื่อทำขึ้นมามีพ่อค้าขายดินผ่านมาและถามซื้อจึงได้เกิดความคิดในการจัดตั้งกลุ่มการทำดินประยุกต์ขึ้นเพื่อให้สมาชิก (ลูกบ้าน) ได้มีอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ อ่านเพิ่มเติม

สืบสาน อนุรักษ์ศิลป์ ภูมิปัญญาผ้าทอ

 ป้าสิงห์ ได้เรียนรู้การทอผ้ามัดหมี่ เรียนรู้และสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น จากบรรพบุรุษ จากแม่ ย่า ยาย ที่ถ่ายถอดความรู้กันแต่ดั้งเดิม เริ่มเมื่อปี พ.ศ. 2510 ได้เรียนรู้และสั่งสมประสบการความชำนาญ ในการทอผ้ามัดหมี่ ทุกขั้นตอนโดยชำนาญ ตั้งแต่วิธีการทอแบบดั่งเดิมและดัดแปลงวิธีการให้ทันสมัย สวยงามพร้อมกับพัฒนาคุณภาพผ้าทอมัดหมี่ ที่ทำด้วยมือด้วยใจทุกขั้นตอน และเริ่มก่อตั้งกลุ่มทอผ้า บ้านนาเมือง หมู่ ๘ ตำบลป่าแดง อำเภอชาติตระการ จังหวัดพิษณุโลก เมื่อปี พ.ศ. 2531 อ่านเพิ่มเติม

กศน.ตำบลป่าแดง

 

กศน.ตำบลป่าแดง เดิมชื่อว่า “ศูนย์การเรียนชุมชนตำบลป่าแดง” ต่อมาได้เปลี่ยนสถานะเป็น กศน.ประจำตำบล สถานที่ตั้งเดิมเป็นอาคารเรียนของโรงเรียนบ้านป่าแดง ต่อมามีนโยบายว่าให้ศูนย์การเรียนชุมชนอยู่คู่กับวัด จึงได้มีการย้ายจากโรงเรียนบ้านป่าแดงเข้าไปอยู่ในวัดบ้านป่าแดง ตอนปี พ.ศ. 2543 อยู่ในวัดได้ 1 ปี ก็มีนโยบายให้เข้าไปอยู่ในโรงเรียนอีกครั้ง จึงได้ย้ายอีกครั้ง เมื่อปี พ.ศ. 2544 เข้าไปอยู่ในโรงเรียนบ้านป่าแดงอีกครั้ง อ่านเพิ่มเติม

เจ้าพ่อปู่ทิดน้อย

 

เจ้าพ่อปู่ทิดน้อย” เป็นองค์เทพองค์หนึ่งที่คอยปกปักคุ้มครองรักษา บ้านเมือง พี่น้องประชาชนที่นับถือท่าน ไม่ให้เกิดภัยอันตราย ภัยพิบัติต่างๆ เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านเป็นอย่างมาก เป็นความเชื่อต่อๆ กันมาว่า “เจ้าพ่อปู่ทิดน้อย” ทรงสถิตอยู่ที่สวนป่าบ้านร่มเย็น หมู่ที่ 6 ต.ป่าแดง อ.ชาติตระการ จ.พิษณุโลก อ่านเพิ่มเติม

ผ้าทอมือบ้านนาเมือง

 

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผ้าทอมือบ้านนาเมือง ที่ตั้งกลุ่มเลขที่ 40/2 หมู่ที่ 8 ถนน ตำบลป่าแดง อำเภอชาติตระการ จังหวัดพิษณุโลก อ่านเพิ่มเติม

น้ำตกชาติตระการ

 

น้ำตกชาติตระการ มีทั้งหมด 7 ชั้น ซึ่งแต่ละชั้นมีชื่อสียงไพเราะ ตามนามพระธิดา ทั้ง 7 พระองค์ของท้าวสามล ในพระราชนิพนธ์เรื่อง “สังข์ทอง” อ่านเพิ่มเติม

เลี้ยงเจ้าพ่อปู่ทิดน้อย

 

เจ้าพ่อปู่ทิดน้อย” เป็นองค์เทพองค์หนึ่งที่คอยปกปักคุ้มครองรักษา บ้านเมือง พี่น้องประชาชนที่นับถือท่าน ไม่ให้เกิดภัยอันตราย ภัยพิบัติต่างๆ เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านเป็นอย่างมาก อ่านเพิ่มเติม

กศน.ตำบลท่าสะแก

 

กศน.ตำบลท่าสะแก เดิมชื่อว่า “ศูนย์การเรียนชุมชนตำบลท่าสะแก” ต่อมาได้เปลี่ยนสถานะเป็น กศน.ประจำตำบล สถานที่ตั้งเดิมเป็นร้านค้าชุมชน ต่อมาปี พ.ศ.2542 ได้ขอพื้นที่ขององค์การบริหารส่วนตำบลท่าสะแก เพื่อก่อสร้างอาคารเรียน อ่านเพิ่มเติม

ผ้ามัดหมี่กี่กระตุกบ้านน้อย

 

กลุ่มทอผ้ามัดหมี่กี่กระตุกบ้านน้อย เดิมชื่อ กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรทอผ้าบ้านน้อย สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นมาจาก ปู่ย่า ตายาย และยังเห็นความสำคัญของการทอผ้าด้วยมือตามแนวพระราชดำริ ภายใต้โครงการเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 อ่านเพิ่มเติม

การทำกล้วยกวน

 

กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านขอนสองสลึง เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ.2535 มีสมาชิกทั้งหมด 9 คน โดยมี นางช่วย พุทธรักษ์ เป็นประธานกลุ่ม และในปี พ.ศ.2540 สำนักงานเกษตรจังหวัดพิษณุโลก ได้สนับสนุนงบประมาณในการสร้างโรงเรือนสำหรับการแปรรูปกล้วยให้กับกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านขอนสองสลึง อ่านเพิ่มเติม

ผ้าทอมัดหมี่กี่กระตุกบ้านน้อย

 

ลุ่มทอผ้ามัดหมี่กี่กระตุกบ้านน้อย จัดตั้งขึ้น เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2541 โดยใช้ชื่อกลุ่มว่า “กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรทอผ้าบ้านน้อย” โดยมี นางไพบูลย์ จันทะคุณ เป็นประธานกลุ่ม มีสมาชิกกลุ่ม จำนวน 10 คน ในการดำเนินงาน กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรทอผ้าบ้านน้อย จะใช้การระดมทุน โดยให้สมาชิกกลุ่มฝากหุ้นคนละ 100 บาท และฝากเงินออมทรัพย์รายเดือน ๆ ละ 20 บาท หลังจากนั้นก็มีผู้มาสมัครเป็นสมาชิกเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ต่อมาทางกลุ่มได้เปลี่ยนชื่อกลุ่มเป็น “กลุ่มทอผ้ามัดหมี่กี่กระตุกบ้านน้อย” อ่านเพิ่มเติม